Gramofon to jedno z najbardziej angażujących źródeł dźwięku w domowym systemie stereo. Odtwarzanie płyt winylowych ma swój charakter, ale żeby wykorzystać jego potencjał, sam gramofon nie wystarczy. Liczy się także wkładka, ramię, przedwzmacniacz gramofonowy, prawidłowe ustawienie oraz dopasowanie do wzmacniacza i kolumn. W ART-AUDIO pomagamy dobrać gramofony i przedwzmacniacze tak, żeby analog nie był tylko dodatkiem do systemu, ale pełnoprawnym źródłem muzyki.

Jak działa odtwarzanie płyt winylowych?

Odtwarzanie płyt winylowych polega na mechanicznym odczycie rowka zapisanego na powierzchni płyty. Igła porusza się po rowku, a drgania trafiają do wkładki gramofonowej, która zamienia je na bardzo delikatny sygnał elektryczny. Ten sygnał jest znacznie słabszy niż sygnał z odtwarzacza CD, streamera czy DAC-a, dlatego wymaga dalszego wzmocnienia i odpowiedniej korekcji. Właśnie tutaj zaczyna się rola przedwzmacniacza gramofonowego.

W torze analogowym każdy element ma znaczenie. Liczy się stabilność obrotów talerza, jakość ramienia, typ wkładki, nacisk igły, ustawienie antyskatingu i izolacja gramofonu od drgań. Jeśli któryś z tych elementów zostanie źle dobrany albo ustawiony, dźwięk może stracić dynamikę, czystość i równowagę tonalną.

Najważniejsze elementy odtwarzania winylu to:

• talerz, który obraca płytę z odpowiednią prędkością,

• ramię, które prowadzi wkładkę po rowku,

• wkładka i igła, które odczytują zapis z płyty,

• przedwzmacniacz gramofonowy, który wzmacnia i koryguje sygnał,

• wzmacniacz i kolumny, które pokazują końcowy efekt brzmieniowy.

Prawidłowo ustawiony gramofon potrafi grać płynnie, przestrzennie i bardzo angażująco. To źródło dźwięku, które wymaga większej uwagi niż streaming, ale potrafi odwdzięczyć się wyjątkowym charakterem odsłuchu. 

Po co potrzebny jest przedwzmacniacz gramofonowy?

Przedwzmacniacz gramofonowy jest potrzebny dlatego, że sygnał z wkładki gramofonowej jest bardzo słaby. Jest dużo niższy niż sygnał z odtwarzacza CD, streamera czy DAC-a, dlatego nie można go w większości przypadków podłączyć bezpośrednio do zwykłego wejścia liniowego we wzmacniaczu. Gdybyśmy tak zrobili, dźwięk byłby bardzo cichy, pozbawiony basu i daleki od tego, co płyta winylowa potrafi naprawdę pokazać.

Przedwzmacniacz ma dwa główne zadania. Po pierwsze, wzmacnia sygnał z wkładki do poziomu, który może zostać poprawnie obsłużony przez wzmacniacz stereo. Po drugie, wykonuje korekcję RIAA, czyli przywraca właściwe proporcje basu i wysokich tonów zapisanych na płycie. To właśnie dzięki temu muzyka z winyla brzmi naturalnie, ma odpowiednią dynamikę i nie jest zniekształcona tonalnie.

Przedwzmacniacz gramofonowy może być:

• wbudowany w gramofon,

• wbudowany we wzmacniacz z wejściem PHONO,

• osobnym urządzeniem zewnętrznym.

Najprostsze rozwiązania są wygodne, ale osobny przedwzmacniacz daje zwykle większe możliwości dopasowania brzmienia i lepszą jakość dźwięku. Ma to szczególne znaczenie przy lepszych gramofonach, wkładkach MM i MC oraz bardziej rozbudowanych systemach stereo.

Gramofon z wbudowanym przedwzmacniaczem czy bez?

Gramofon z wbudowanym przedwzmacniaczem to wygodne rozwiązanie dla osób, które chcą prosto podłączyć sprzęt do wzmacniacza, amplitunera, aktywnych kolumn albo systemu all-in-one. To gotowe rozwiązanie, które sprawia, że łatwiej zacząć słuchać płyt winylowych bez dodatkowych urządzeń i kabli. To dobry wybór na start, szczególnie jeśli zależy Ci na prostocie, mniejszej liczbie elementów i szybkiej integracji z obecnym systemem audio. Warto jednak pamiętać, że jakość wbudowanego przedwzmacniacza bywa różna i nie zawsze pozwala wykorzystać pełen potencjał lepszej wkładki.

Gramofon bez wbudowanego przedwzmacniacza daje większą swobodę budowy toru analogowego. Można połączyć go ze wzmacniaczem wyposażonym w wejście PHONO albo dobrać osobny przedwzmacniacz gramofonowy. To rozwiązanie częściej wybierają osoby, które chcą lepszej jakości dźwięku, planują wymianę wkładki lub traktują winyl jako ważne źródło w systemie stereo. Zewnętrzny przedwzmacniacz pozwala lepiej dopasować brzmienie i parametry do wkładki MM lub MC.

Który wybrać? Nie ma jednej odpowiedzi dobrej dla wszystkich. Jeśli gramofon ma być okazjonalnym źródłem muzyki, model z wbudowanym przedwzmacniaczem może być bardzo praktyczny. Jeśli jednak budujesz lepszy system stereo i chcesz rozwijać analog, gramofon bez wbudowanego przedwzmacniacza często będzie rozsądniejszym wyborem. 

Wkładki MM i MC, czyli co trzeba wiedzieć przed wyborem?

Wkładka gramofonowa ma ogromny wpływ na brzmienie całego toru analogowego. To właśnie ona, razem z igłą, odczytuje zapis z płyty winylowej i zamienia ruch mechaniczny na sygnał elektryczny. Najczęściej spotykane są dwa typy wkładek: MM oraz MC. Różnią się budową, poziomem sygnału, wymaganiami wobec przedwzmacniacza i potencjałem brzmieniowym.

Wkładki MM, czyli Moving Magnet, są najpopularniejszym wyborem w gramofonach domowych. Dają stosunkowo mocny sygnał, są łatwiejsze do dopasowania i zwykle dobrze współpracują z przedwzmacniaczami gramofonowymi wbudowanymi we wzmacniacze. Często pozwalają też na wymianę samej igły, co obniża koszty eksploatacji. To bardzo dobry wybór dla osób zaczynających przygodę z winylem albo budujących rozsądny, dobrze grający system stereo.

Wkładki MC, czyli Moving Coil, są zwykle wybierane w bardziej zaawansowanych systemach. Generują niższy sygnał, dlatego wymagają odpowiedniego przedwzmacniacza gramofonowego obsługującego MC. Potrafią jednak zaoferować bardzo dobrą szczegółowość, przestrzeń, szybkość i naturalność brzmienia. Ich wybór ma sens wtedy, gdy gramofon, ramię, przedwzmacniacz i reszta systemu są na tyle dobre, żeby pokazać różnicę.

MM - łatwiejszy start, większa uniwersalność, niższe koszty,
MC - większy potencjał brzmieniowy, wyższe wymagania, lepszy tor analogowy.

Jakie marki gramofonów i przedwzmacniaczy oferujemy w ART-AUDIO?

Wybór marki w świecie gramofonów ma duże znaczenie, bo różni producenci specjalizują się w innych elementach toru analogowego. Jedni są mocni w konstrukcji gramofonów i ramion, inni w przedwzmacniaczach gramofonowych, a jeszcze inni w precyzyjnych wkładkach MM i MC. Dlatego w ART-AUDIO oferujemy marki pozwalające zbudować zarówno prosty, wygodny system do słuchania winyli, jak i bardziej zaawansowany tor analogowy z osobnym przedwzmacniaczem i lepszą wkładką.

W kategorii znajdziesz między innymi gramofony i rozwiązania analogowe takich producentów jak Pro-Ject, Rega, Transrotor, Music Hall, Denon, Acoustic Signature, Teac i REKKORD AUDIO. W obszarze wkładek i akcesoriów pojawiają się marki takie jak HANA, Goldring, Shelter, Oyaide i Simply Analog. Wśród przedwzmacniaczy oraz elektroniki dla toru analogowego dostępne są między innymi Fezz Audio, ALLNIC-Audio, iFi Audio, Roksan, Haiku-Audio, Audio GD, Octave, Monolith Audio, Taga Harmony i Yaqin. Aktualna lista producentów w tej kategorii obejmuje zarówno sprzęt popularny, jak i bardziej specjalistyczne konstrukcje analogowe.

Tak szeroka oferta pozwala dopasować brzmienie do charakteru systemu. Można postawić na gramofon prosty w obsłudze, model z lepszym ramieniem, wkładkę o większej szczegółowości albo przedwzmacniacz, który poprawi dynamikę, czystość i przestrzeń. W systemach analogowych nie zawsze największą zmianę daje wymiana całego gramofonu. Czasem wystarczy lepiej dobrana wkładka albo przedwzmacniacz gramofonowy.